ZUID-AFRIKA > WILD COAST > SARDINE RUN

Sardine Run

"Sardine Run, the greathest shoal on Earth!" Niemand kan het met zoveel drama en overtuiging zeggen als David Attenborough. En of hij het meende!!!...
Sardine Run is een jaarlijks weerkerend natuurfenomeen dat de duikers die het aandurven in extase brengt. Miljarden sardienen trekken van de streek rond Cape Town naar het Noorden, en vormen een gigantisch feestmaal voor allerhande “predators”, zoals dolfijnen, haaien, walvissen, vogels, pinguins en zeehonden.

Waarom zeggen we “duikers die het aandurven”?

  • Ten eerste omdat je je moet begeven tussen haaien, dolfijnen en walvissen die gek worden van opwinding als ze door de school van sardienen razen om hun buik vol te vreten. Bovendien duiken Jan-Van- Genten tegen een rotvaart van 100km/u het water in om zo ook hun deel van het buffet mee te pikken. Deze apocalyptische omstandigheden schrikken menig duiker af, hoewel er tot op heden geen noemenswaardige incidenten zijn gerapporteerd.
  • Bovendien mag je het fysieke aspect van een dergelijke expeditie niet onderschatten. Je zit dagelijks 6 à 8 uren op een RIB, het is op dat ogenblik winter ter plaatse, dus het weer kan al eens zure oprispingen hebben, en met wat geluk klauter je dagelijks ettelijke keren in en uit de RIB.
  • Tenslotte is een deelname aan de expeditie niet bepaald goedkoop, en mag je nooit vergeten dat het risico bestaat dat je géén baitbal te zien krijgt. Misschien is er dat jaar geen run, ben je te vroeg of te laat, of heb je gewoon pech. Je kan er alles aan doen om het risico te beperken, om de gunstigste omstandigheden te creëren, maar het risico uitsluiten is onmogelijk!!!
  • Wat is nu juist die “Sardine Run”?
    In de regio net ten Oosten van Cape Town, aan de Oostkust van Zuid-Afrika, bevindt zich een enorme hoeveelheid Sardines. Deze sardines hebben water nodig tussen 14 en 20°C. Elk jaar in de periode tussen begin juni en eind juli volgen miljarden sardines de koude stroming vanaf de Algulhas Bank in noordelijke richting aan de Oostkust, met de bedoeling daar te gaan paaien. Onderweg worden deze gigantische scholen, die vaak meer dan 7 km lang, 1,5 km breed en 30 meter diep zijn, aangevallen door allerhande roofdieren. De belangrijkste zijn: de common en Bootlenose dolfijnen, tal van haaiensoorten, (zoals de Copper, Dusky, Blacktip, Bull en Great White), Jan-Van-Genten, meeuwen, zeehonden, pinguins, en verschillende walvissoorten (oa Bultruggen en Brydes whales).
    Er wordt aangenomen dat de Sardines die de Run overleven, enkele maanden ter plaatse blijven en dan terug naar het zuiden trekken. Deze terugtrekking wordt echter nooit waargenomen omdat de hoeveelheid vis veel kleiner is, en omdat deze “run” op grotere diepte en verder weg van de kust gebeurt.

    Hoe gaan de aanvallers te werk, en hoe weten wij waar de baitballs zich juist bevinden?
    Het antwoord op deze vraag is als een puzzel waarvan de stukjes allemaal perfect in mekaar passen. Zoals gezegd zijn er gigantische scholen Sardines. Het zijn de dolfijnen die door hun intelligente manier van jagen het vuur aan de lont steken. Zij jagen in groep, door een cirkelvormige beweging te maken rond een groep Sardines, en die op deze manier af te splitsen van de rest van de school. Ze zorgen ervoor dat de sardines aan het oppervlak blijven, zodat ze niet kunnen ontsnappen. Het instinct van de Sardine zorgt er ook voor dat deze groep compact blijft, dat ze zich niet individueel in alle richtingen gaan verspreiden. Het is hun manier van verdediging.

    Wanneer de groep compact genoeg is, schieten een paar dolfijnen door de school met grote kans een prooi te vangen. De andere dolfijnen zorgen ervoor dat de school bij elkaar blijft. Intussen zijn ook de andere aanvallers present, en bedienen ze zich ook van het buffet: haaien, zeehonden en pinguins.
    De grote slokop in dit verhaal is de Brydes Whale. Wanneer hij met zijn gigantisch opengesperde bek door de baitball duikt, kan de volledige school ineens verdwenen zijn, en zijn de dolfijnen eraan voor hun werk…
    De Jan-Van-Genten zien alles gebeuren vanuit de lucht, en haasten zich naar de baitball. Zij zijn onze belangrijkste gidsen op zee! Ze hangen er met honderden boven en de aanval op Pearl Harbour was klein bier ten opzichte van de ravage die zij aanrichten onder de Sardines. Ze duiken tegen 100 km/u het water in, tot 10à15m diep, en ze kunnen daarna nog verder zwemmen tot een diepte van meer dan 25m. Als duiker of snorkelaar zie je de vogels doorgaans niet wanneer ze in het water duiken. Het enige wat je daarvan ziet is een spoor van luchtbellen, en pas wanneer ze terug naar boven komen, zie je dat het vogels waren. Wanneer de vogels niet volledig gestroomlijnd of onder een verkeerde hoek het water induiken, breken ze hun nek.
    Het is juist de grote concentratie aan vogels boven de baitball die onze aandacht trekt. Je ziet ze van ver hangen, en van zodra je ze zit is het bingo! Wanneer je in de buurt komt zie je de dolfijnen tekeer gaan, en ruik je de geur van de visolie die drijft op het water.

    De ervaren skipper van jullie RIB zal jullie op dat ogenblik richtlijnen geven op welke manier je best de baitball benadert. Wanneer het zicht onder water ok is, en de baitball niet te veel heen en weer verplaatst, kan je perfect met flessen het water inplonzen en genieten van het schouwspel. Hoe lang je onder water kan blijven hangt uiteraard volledig van de omstandigheden af, maar zelden is dit langer dan 15 min, of dieper dan 10 meter. Indien de baitball zich te snel verplaatst, kan je beter al snorkelend het schouwspel bewonderen.
    Doorgaans wordt de raad gegeven om zich niet in de baitball te begeven. Tijdens de expeditie waaraan ik deelnam, ging het er als volgt aan toe. De hierjuist vermelde raad werd ons op voorhand ook gegeven. Toen we arriveerden aan de baitball (een gigantisch exemplaar van meer dan 100 meter diameter – zeer uitzonderlijk – en zeer beweeglijk), dropte de skipper ons aan de rand van de baitball. Al snel terug de boot in omdat de baitball zich in de andere richting verplaatste, en het zicht te slecht was. Zelfde scenario een tweede, derde en zelfs vierde keer. Zelfs de skipper kreeg het lichtelijk op zijn heupen, en besliste van tactiek te veranderen. Hij begaf zich met de RIB temidden van de ball, en riep plots: “get into the ball, get into the ball, gogogo!!!”.
    Stijf van de adrenaline, en zonder nadenken doken we het water in, en hadden ogen tekort om alles te bekijken. Honderden Sardienen splitsten zich vlak voor ons, tot er plots een dolfijn vlak voor onze neus halt houdt, je verwonderd aankijkt, en zijn jacht voortzet. 5 zeehonden bekijken ons minutenlang, en wij hen. Wie is nu de bezienswaardigheid? Vanop de boot was dit een hilarisch tafereel. Een Brydes Whale duikt ettelijke keren vlak naast enkele snorkelaars uit en in het water. 1 keer zelfs tussen 2 snorkelaars in, of beter ertegen…

    Wanneer we terug aan boord komen, is de enige opmerking van de skipper: “Quite an experience, hé guys???”!!!

    Al wat ik op zo'n moment tegen zo'n wijsheid kan inbrengen is: "AMAI MIJNE FRAK!!!"

    Shark Explorers - dé Sardine Run specialist!

    Zoals eerder gezegd, kan je niet uitsluiten dat je geen enkele baitball ziet tijdens jouw expeditie. Wel kan je er alles aan doen om de perfecte omstandigheden te creëren, en de slaagkans zo groot mogelijk te maken. Dé belangrijkste schakel hierbij is de keuze van de organisatie waarmee je een dergelijke expeditie onderneemt.
    We hoeven geen seconde te twijfelen: wij organiseren een expeditie naar Sardine Run met SHARK EXPLORERS, of we organiseren ze niet!
    Ik ken tal van organisaties die goed werk leveren, maar geen enkele is zo gepassioneerd en heeft zoveel ervaring als Morne en zijn team! En dat beweren we niet alleen omdat het zo'n geweldig plezante kerels zijn, en je op het einde van de trip al uitkijkt wanneer je weer terug kan komen naar je nieuwe familie...
    's Ochtends zijn ze als eerste op zee. Andere organisaties kijken doorgaans welke richting ze uitvaren, en volgen. Dat maakt natuurlijk dat ze telkens als eerste aankomen waar er iets te beleven valt. Ik daag je uit: mocht je bij Morne aan boord zitten, probeer bij aankomst waar de actie zich afspeelt VOOR hem in het water te zijn. Als het lukt, kom ik je persoonlijk trakteren op een frisse pint!

    Welke troeven legt Shark Explorers en Dive Along juist op tafel?

  • 1. Locatie:
    De locatie die wij kiezen is Port St-Johns, en een aantal belangrijke factoren worden in aanmerking genomen bij het kiezen van de locatie. Ten eerste, de sardine run gebeurt over een lange afstand langs de kust. Het heeft echter weinig zin om een grote hoeveelheid Sardines te zien als er geen aanvallers zijn. Rond Port St-Johnsh worden doorgaans de grootste aantallen dolfijnen, haaien, gannets en walvissen waargenomen. In de buurt van Durban en Aliwal Shoal, zijn er ook organisaties die een zogenaamde “Sardine Run” aanbieden, maar deze locaties liggen te Noordelijk. Veel Sardienen halen het niet tot daar, en er zijn dan ook veel te weinig dolfijnen om de boel op te jagen. Een Sardine Run expeditie in deze regio is dan ook gedoemd om te mislukken. Port St-Johnsh ligt ook in het midden van de Run. De kans om Baitballs te zien is dan ook veel grote dan meer Noordelijk of Zuidelijk.
  • 2. Crew:
    Ervaring en referenties zijn zeer belangrijk bij crew van expedities. Over Sardine Run is nog steeds zeer weinig geweten. Ervaring kan je dus ook niet opdoen “uit de boekskes”. Een geoefend oog, weten hoe de baitball zich zal bewegen, inschatten van weersomstandigheden, vaardigheid met de boot, het zijn levensnoodzakelijke voorwaarden om een expeditie te laten slagen en veiligheid te garanderen! De organisatie waar wij mee werken zijn film-en foto-professionals die werken met alle top omroepen, tijdschriften en online media. Hun doel is om te ervaren en te documenteren, en het commerciële aspect komt pas op de derde plaats. Het zijn fanatici, die leven voor het verwerven van wetenschappelijke kennis en prachtige beelden. Ze zijn hongerig naar de actie! Ze delen ook een aantal afbeeldingen en video's met onze gasten, zodat ze iets visueel kunnen bewaren van deze geweldige tijd samen. De schipper heeft 15 jaar Sardine run ervaring. Hij heeft een wetenschappelijke achtergrond en is zeer verantwoordelijk, iets wat zeer belangrijk bij het besturen van een boot in deze gebieden. Daarnaast is er ook nog een gids aan boord die zelf ook mee het water in gaat en filmt waar mogelijk.
  • 3. Contacten:
    Zonder de contacten van onze skipper in 2009 had onze Sardine Run een flop geweest. Het is één van zijn contacten met vissers, die hem telefonisch op de hoogte bracht waar “onze” baitball zich bevond. Na ruim een uur varen kwamen we ter plaatse, en hadden we dé ervaring van ons leven! Ik heb die visser nooit ontmoet, maar ben hem nog steeds dankbaar!!! Het netwerk van de organisatie is een essentieel onderdeel van de expeditie.
    We krijgen direct de verslagen van de Natal Sharks Board verkenningsvliegtuig dat onderzoeken van de gehele zuidkust doet bij het bepalen van de beweging van de sardines. Dit geeft ons een beeld wanneer de actie zou kunnen komen.
    Een lokaal verkenningsvliegtuig doet dagelijkse zoekopdrachten voor ons en probeert ons bij de beste baitballs in het helderste water te krijgen. Als de sardines in de buurt zijn, is het dikwijls niet moeilijk om baitballs dicht bij de kust te vinden. Maar deze baitballs zijn vaak in 2-4m zichtbaarheid. De truc is om de baitballs te vinden die 4 tot 8 mijl uit de kust in het helderste water zitten. Deze ondersteuning vanuit de lucht is de sleutel. Bovendien staat onze boot ook in contact met verschillende vissers en exploitanten van accommodaties uit de buurt. Dit geeft ons een maximale kans op ontmoeting met die speciale baitball.
  • 4. Reisduur:
    Sommige organisaties bieden een “Sardine-Run ervaring” aan van 5 dagen. De meeste baseren zich op een week. Wij menen dat dit niet lang genoeg is! Het risico op slecht weer is reëel, en wij ondervonden aan den lijve dat de gevolgen van een storm niet op 1 of 2 dagen weg zijn. Daarom hebben wij er bij onze contacten op aangedrongen om 10-daagse trips te organiseren. Bij dergelijk trips hoeft een onderbreking van enkele dagen niet direct een ramp voor de expeditie te betekenen. Ervaring heeft geleerd dat bij expedities van 10 dagen de kans op mislukken minimaal is. En indien alle omstandigheden optimaal zijn, en je bent elke dag getuige van een ideale baitball, geloof me dat het niet zal vervelen!!!
  • Prijzen en Boeking

    Corona-Policy

    Corona Refund Garantie

    Droom jij - net zoals wij - van je volgende duikvakantie? Wil je nu alvast boeken maar wil je geen voucher ontvangen als je duikreis door Corona restricties wordt geannuleerd? Maak je geen zorgen! Dive Along heeft, voor geselecteerde populaire bestemmingen, een Corona Refund Policy ontwikkeld met geld terug garantie!

    Reserveer je volgende duikreis naar één van onze speciaal geselecteerde bestemmingen en geniet van deze fantastische voordelen:

  • Profiteer nu van de huidige lage prijzen!
  • Ontvang je betaalde reissom terug, boek je reis gratis om of kies voor een reisvoucher als je vakantie niet door kan gaan in verband met nieuwe Corona restricties.
  • Algemene voorwaarden:

  • De Corona Refund Policy is van toepassing op geselecteerde Dive Along bestemmingen, accommodaties, duikscholen en luchtvaartmaatschappijen. Neem contact op voor meer informatie.
  • De Corona Refund Policy is van toepassing op nieuwe boekingen gemaakt vanaf 25-05-2021 en met een vertrekdatum tussen 01-07-2021 en 31-12-2022.
  • Geldig indien je reis wordt geannuleerd door Dive Along in verband met door de overheid opgelegde corona gerelateerd reisrestricties in het land van vertrek.
  • De betaalde reissom wordt binnen 2 weken van annulering terugbetaald. Overige kosten vallen niet onder de dekking van de Corona Refund Garantie (bijvoorbeeld verzekeringen, parking, visums, gezondheidsverklaringen, en/of testen enz.)
  • De specifieke voorwaarden voor je reis staan op de factuur en officiële bevestiging van de reis.
  • Dive Along behoudt zich het recht voor om de Corona Refund Policy pre-reservering te beëindigen, voorwaarden, bepalingen of informatie naar eigen goeddunken en zonder voorafgaande kennisgeving te wijzigen, zonder dat Dive Along daardoor op enigerlei wijze tot vergoeding van schade is gehouden jegens de reizigers.
  • Dive Along heeft te allen tijde het recht om de Corona Refund Policy aan te passen in situaties waarin sprake is van een technische storing of druk- of zetfouten.